|
اولا تبریک دولت کریمه..............
ثانیا.::: از اینکه دیرکردم خیلی معذرت می خواهم...امتحانات و مهمتر از آن انتخابات...... :::.
ثالثا
:: وقتى آغاز وصیت نامه امام راحل را مىخواندم، به نكتهاى زیبا و دقیق برخوردم و آن صحیفه یا مصحف فاطمه بود؛ كتابى كه از جانب خداوند متعال به زهراى مرضیه الهام شده است. این نكته چند سؤال را در ذهن من ایجاد كرد:
1) مصحف فاطمه چیست؟
2) چه محتوایى دارد؟
3) مگر ممكن است جبرئیل بر غیر پیامبر نازل شود؟
4) این مصحف اكنون كجا است؟
خواهشمندم مرا راهنمایى كنید.
نكته زیبا و دقیقى كه ذهن و اندیشه شما را به سوى چنین مقوله و پرسشهایى پیرامون آن معطوف داشته است در حقیقت پرداختن به نكتهاى است كه از دیرباز موضوع بحث و گفتوگوى عالمان و اندیشمندان بوده است، ورود به این مقوله مستلزم تمهیداتى است كه ذیلاً بدان اشاره مىگردد.
چیستى مصحف
كلمه مُصْحَف (با هر سه حركت میم) اكنون بیشتر به معناى «قرآن» به كار مىرود؛ اما در لغت به معناى مجموعه برگههایى است كه میان دو جلد جمع آورى شده است و امروزه «كتاب» خوانده مىشود. بنابراین، منظور از «مصحف فاطمة(س)، كتاب فاطمه(س) است كه در بعضى از روایات اهل سنت نیز به آن اشاره شده است. راویانى چون «ابى بن كعب» وجود كتابى نزد آن حضرت(س) را تأیید كردهاند.
بدین ترتیب سخن كسانى مانند «ایجى» در مواقف و «جرجانى» در شرح مواقف و ابو زهره در كتاب «امام صادق(ع)» كه مدعى شدهاند، شیعه به قرآنى منسوب به فاطمه(س) كه غیر از قرآن رایج میان مسلمانان است، اعتقاد دارد، نادرست است و در عدم رجوع به روایات شیعه و نیز عدم دقت در معناى مصحف ریشه دارد.
مصحف فاطمه و محتواى آن
درباره ماهیت این مصحف در منابع شیعى روایات فراوان یافت مىشود. در این احادیث محتوا حجم، زمان نگارش كیفیت نگارش مصحف بیان شده است. البته در نگاه ابتدایى اختلافاتى میان این روایات مشاهده شود؛ اما با كمى دقت توجیه مىگردد. بعضى از روایات مطالب آن را غیر از مطالب قرآن دانستهاند. بر اساس شمارى از احادیث در این كتاب مطالبى چون وصیت حضرت فاطمه(س) مصیبتهاى فرزندان آن حضرت(س) در طول زمان ، پیشگویى حوادث آینده و تمام پادشاهانى كه بر زمین حكم خواهند راند ، نوشته شده است.
دستهاى از روایات نیز از اشتمال این مصحف بر تمام احكام حلال و حرام حتى حكم عملى كه موجب نصف شلاق مىشود، سخن به میان آوردهاند. بر اساس بعضى از احادیث، امام صادق(ع) حوادث تاریخى اى چون ظهور زندیقان را پیشگویى كرده و گفتارش را به مصحف حضرت زهرا(س) مستند دانسته است.
این روایات با هم ناسازگار نیستند؛ زیرا ممكن است همه مطالب یاد شده در آن مصحف وجود داشته باشد و هر روایت بخشى از محتواى آن را بیان كرده است.
بعضى از معصومان حجم مصحف را سه برابر قرآن شمردهاند.
زمان و كیفیت نگارش
مهمترین مطلب درباره این مصحف، زمان و كیفیت نگارش آن است كه مسأله ارتباط حضرت زهرا(س) با جبرئیل و دیگر فرشتگان الاهى در همین جا مطرح مىگردد.
در چند روایت، كیفیت نگارش آن بدین صورت مطرح شده است: پیامبراكرم(ص) مطالب را املا مىكرد و حضرت على(ع) مىنوشت.
پس درباره سبب علت انتساب مصحف به حضرت فاطمه(س) مىتوان گفت، آن كتاب نزد حضرت زهرا(س) نگهدارى مىشد یا آن حضرت واسطه رسیدن بعضى از مطالب به دست حضرت على(ع) بوده است.
برخى از روایات نیز مصحف را رهاورد املا و وحى مستقیم خداوند بر حضرت زهرا(س) دانستهاند. بر اساس روایات دیگر، بعد از وفات پیامبر اكرم(ص) خداوند فرشتهاى را نزد حضرت زهرا(س) مىفرستاد تا در غم پدر دلدارى اش دهد، وى را از مكان و جایگاه رسول خدا در بهشت آگاه سازد و با او درباره مطالب مختلف به گفتوگو بنشیند. حضرت فاطمه(س) سخنان آن فرشته را به حضرت على(ع) منتقل كرد و آن حضرت(ع) آنها را به نگارش در آورد. روایتى این فرشته را جبرئیل(ع) معرفى كرده است.
میان این احادیث نیز ناسازگارى وجود ندارد؛ زیرا مىتوان گفت خداوند به وسیله فرشتهاى از فرشتگان خود به نام جبرئیل(س) با آن حضرت(س) سخن گفته است.
به نظر مىرسد در توجیه این ناسازگارى باید گفت، فاطمه زهرا(س) یك مصحف داشت. بخشى از این كتاب را به مطالب دریافتى از پدرش اختصاص داده بود و بخشى دیگر را به مطالب جبرئیل(س).
امكان نزول جبرئیل بر فاطمه(س)
اشكال دیگر روایات دسته اخیر، قطع وحى پس از رسول اكرم(ص) است؛ به عبارت دیگر، ما مسلمانان معتقدیم پیامبر اكرم(ص) خاتم انبیا بوده، بعد از وفات آن حضرت(ص) ارتباط میان زمین و آسمان قطع و وحى منقطع گشته است. بنابراین، چگونه فرشته بر حضرت زهرا(س) نازل مىشد و با آن بزرگوار گفت و گو مىكرد.
در پاسخ بدین اشكال باید گفت، طبق آیات قرآنى، نزول فرشته الاهى و ارتباط خداوند با غیر پیامبران از طریق فرشتگان و وحى امكانپذیر است؛ چنان كه آیات بسیار از ارتباط فرشته با حضرت مریم(س) سخن مىگوید و خداوند ارتباط خود با مادر حضرت موسى(ع) را وحى مىخواند. و وقتى امكان این ارتباط با زنانى چون مادر موسى(ع) و حضرت مریم(س) پذیرفته شد، امكان و وقوع آن درباره حضرت فاطمه زهرا(س) كه از سوى پیامبر اكرم(ص) سرور همه زنان در همه زمانها معرفى شده، به طریق اولى پذیرفتنى مىنماید. منظور از انقطاع وحى و قطع ارتباط زمین و آسمان بعد از پیامبراكرم(ص) قطع ارتباط میان خداوند و فردى به عنوان پیامبر و مأمور ابلاغ است نه عدم امكان ارتباط زمینیان با خداوند و فرشتگان. بر اساس روایات شیعه، نوعى ارتباط میان امامان معصوم(ع) و خداوند وجود دارد. در روایات اهل سنت نیز بعضى از افراد «مُحَدَّث» معرفى شدهاند. «محدّث» یعنى كسى كه با فرشتگان الاهى نوعى ارتباط دارد و از آنها حدیث دریافت مىكند.
مصحف نزد چه كسى است؟
روایات شیعه نشان مىدهد این مصحف در زمانهاى مختلف نزد امامان معصوم - علیهم السلام - بوده، از امامى به امام دیگر رسیده و جز آن بزرگان كسى بدان دسترسى نداشته است. بر اساس این روایات، امامان با استفاده از آن حوادثى را پیشگویى و احكامى را بیان كردهاند.
تذكر
كتابهایى كه اخیراً با عنوان «صحیفة الزهرا علیها السلام» منتشر شده، با «مصحف فاطمة(س)» تفاوت دارد؛ زیرا در این كتابها عمدتاً دعاهاى منسوب به آن حضرت(س) به چشم مىخورد نه آنچه روایات درباره مصحف فاطمه گفتهاند.
دكتر نعمتا... صفرى
برگرفته از نشریه پرسمان
نوشته شده توسط منعم در چهارشنبه 8 تیر 1384 و ساعت 02:06 ق.ظ
ویرایش شده در چهارشنبه 8 تیر 1384 و ساعت 03:06 ق.ظ
لینک ثابت ||
نطرات [--]
|